Sociale effecten meenemen in besluitvorming: benut het milieueffectrapport!

Nieuwsbericht | 20 juli 2021

Rond een nieuw ruimtelijk plan of project, zoals de aanleg van een woonwijk of een weg, spelen niet alleen milieueffecten, maar ook sociale effecten. Denk bijvoorbeeld aan gevolgen voor de sociale veiligheid, de toegankelijkheid en gevarieerdheid van publieke voorzieningen en aan de gevolgen voor kwetsbare bevolkingsgroepen, zoals kinderen, ouderen en mensen met een laag inkomen. Als deze sociale effecten bij besluitvorming over ruimtelijke plannen en projecten in beeld worden gebracht, krijgen bestuurders en belanghebbenden een breder en daarmee completer beeld van alle effecten. Inzicht in sociale effecten levert bovendien kennis op om het plan of project beter te maken en kan ook zorgen voor een breder gedragen besluit. Een milieueffectrapport kan prima benut worden om sociale effecten in beeld te brengen.

Milieueffectrapportage gaat in veel landen over meer dan alleen milieu. Als de milieueffecten in beeld worden gebracht, wordt meestal ook direct naar de sociale effecten gekeken. Een gecombineerd sociaal en milieueffectrapport is heel gebruikelijk. Bij milieueffectrapportage in Nederland wordt vaak slechts in beperkte mate naar sociale effecten gekeken. Het gaat dan meestal om sociale effecten die gerelateerd zijn aan de volksgezondheid en de beleving van de woon- en leefomgeving. Dit is het geval bij milieueffectrapportage voor binnenstedelijke transformaties en nieuwe woonwijken.

Een toenemend aantal gemeenten en provincies ontwikkelt beleid op het sociale domein en willen daarbij ook sociale effecten meenemen in (milieueffectrapportages voor) de plan- en besluitvorming. De Commissie m.e.r. krijgt ook steeds vaker het verzoek om sociale effecten mee te nemen in haar advisering. Deze trend past in de geest van de Omgevingswet waarbij overheden breed en integraal naar de omgeving kijken. Het milieueffectrapport dat gemaakt wordt voor omgevingsvisies en -plannen wordt daarbij niet zelden een omgevingseffectrapport (OER) genoemd.

De Commissie heeft in samenwerking met enkele universiteiten en adviesbureaus een handreiking opgesteld, bedoeld als inspiratiebron voor bevoegd gezagen en adviesbureaus die sociale effecten willen meenemen in milieueffectrapportage. In een artikel in Toets online staat aan wat voor sociale effecten je moet denken en hoe je er het beste zicht op krijgt.

Sociale effecten meenemen in besluitvorming: benut het milieueffectrapport!
In: Toets online 19 juli 2021