Factsheets

Procedures

Advies van de Commissie m.e.r.
Wanneer adviseert de Commissie? Wat zijn de adviestermijnen? Wat doet de Commissie met zienswijzen? Hoe vraag ik advies?  

Milieueffectrapportage in een notendop
Wat is het doel van milieueffectrapportage? Wanneer is milieueffectrapportage verplicht? Welke m.e.r-procedures zijn er? Wie doet wat in de m.e.r.-procedure?

Wetgeving

Crisis- en herstelwet en milieueffectrapportage 
De Crisis- en herstelwet trad in maart 2010 in werking. Wat houdt de Crisis- en herstelwet in voor zover relevant voor m.e.r.? Wat zijn de gevolgen voor m.e.r. en voor de inschakeling van de Commissie m.e.r.? 

M.e.r.-beoordeling 
In een m.e.r.-beoordeling kijkt het bevoegd gezag of een project mogelijk belangrijke nadelige milieugevolgen heeft. Als dat zo is, volgt een m.e.r.-procedure om te onderzoeken of het project milieuvriendelijker kan.

Omgevingsplan en milieueffectrapportage
De Omgevingswet biedt een nieuw kader voor ruimtelijke besluiten. Het omgevingsplan is één van de nieuwe instrumenten waarin integrale afwegingen gemaakt gaan worden voor een gebied. Sinds 2016 doet de Commissie m.e.r. in pilotprojecten ervaring op met omgevingsplannen en milieueffectrapportage.

Omgevingsvisie en milieueffectrapportage
Eén van de kerninstrumenten van de Omgevingswet is de omgevingsvisie. De omgevingsvisie is een integrale visie voor de fysieke leefomgeving. Rijk, provincie en gemeenten stellen de omgevingsvisie op voor hun hele grondgebied. De visie vervangt de huidige structuurvisies voor onder andere natuur, energie, verkeer en vervoer, water en milieu. Het bevat de hoofdlijnen van beleid en geeft richting aan de verdere uitwerking in programma’s, regelgeving (zoals omgevingsplannen en verordeningen), vergunningen en projectbesluiten.

Omgevingswet en milieueffectrapportage
De Omgevingswet vervangt op termijn alle bestaande regelgeving over de fysieke leefomgeving. Dat geldt ook voor de regels over milieueffectrapportage. De wet is in maart 2016 aangenomen en wordt nog gewijzigd door de Invoeringswet Omgevingswet. De meeste regels over milieueffectrapportage komen in een AMvB die onder de wet hangt, het Omgevingsbesluit. Deze wordt nog gewijzigd door het Invoeringsbesluit. De planning is dat de nieuwe regelgeving op 1 januari 2021 in werking treden.

Wabo en milieueffectrapportage
Met de invoering van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) sinds 1 oktober 2010 is een aantal vergunningen opgegaan in de omgevingsvergunning. Wat houdt de Wabo in? Wanneer speelt milieueffectrapportage bij een omgevingsvergunning? Wat is het doel van milieueffectrapportage en hoe werkt milieueffectrapportage?

Methoden

Digitaal interactief milieueffectrapport
Een digitaal en interactief milieueffectrapport biedt mogelijkheden om informatie overzichtelijker, persoonlijker en toegankelijker te presenteren, zonder afbreuk te doen aan de kwaliteit van de informatie. Deze factsheet gaat in op de kansen en valkuilen van een digitaal MER. 

Doelen en doelbereik bepalen 
Stel dat een gemeentebestuur bepaalde vormen van veeteelt wil faciliteren, een verkeersknelpunt oplossen of overstroming van de binnenstad voorkomen. Wat moet het milieueffectrapport dan zeggen over de ambities van de gemeente, over het op te lossen probleem en over de effectiviteit van de oplossingen? Dat staat in deze factsheet. 

Modellen in milieueffectrapportage
Veel vragen aan de Commissie m.e.r. gaan over het gebruik van modellen. Wat hoort hierover wel in een milieueffectrapport en wat niet? Deze factsheet gaat hierover.

Monitoring, evaluatie en maatregelen achter de hand
Monitoring en evaluatie zijn nodig om te kunnen bepalen of gewenste doelen en voorspelde effecten ook daadwerkelijk uitkomen. Als dit niet het geval is, kan worden bijgestuurd door maatregelen in te zetten of door het beleid aan te passen. Milieueffectrapportage helpt daarbij. 

Onzekerheden in effectvoorspellingen
Een milieueffectrapport beschrijft de verwachte gevolgen van een initiatief voor het milieu. Voor een goede afweging geeft het rapport ook alternatieve oplossingen met bijbehorende milieueffecten. Maar voorspellingen over verwachte effecten zijn vaak onzeker. Hoe zeker zijn effectvoorspellingen? Zijn onzekerheden erg? Hoe ga ik om met onzekerheid? Hoe voer ik een adaptieve strategie uit?

Thema's

Bestemmingsplannen buitengebied en milieueffectrapportage
Gemeenten leggen ruimtelijke ontwikkelingen vast in bijvoorbeeld bestemmings-plannen. Wanneer is m.e.r. voor een bestemmingsplan nodig? Hoe zet ik m.e.r. effectief in? Waar moet ik op letten?

Cultureel erfgoed en milieueffectrapportage
Bewoners en bestuurders vinden het belangrijk dat ruimtelijke ontwikkelingen aansluiten en bijdragen aan de identiteit van een gebied. In een milieueffectrapport voor een ruimtelijk plan of project is cultureel erfgoed – als onderdeel van de leefomgeving – één van de onderwerpen.

Energietransitie in milieueffectrapportage voor omgevingsplannen en omgevingsvisies
Provincies en gemeenten moeten de noodzakelijke energietransitie integraal  meenemen in hun omgevingsvisie en omgevingsplan. Milieueffectrapportage biedt inhoudelijke ondersteuning en onderbouwing, en kan helpen in het overleg met belanghebbenden en bij vinden van draagvlak voor maatregelen. 

Gezondheid in milieueffectrapportage voor omgevingsvisies en omgevingsplannen
Provincies en gemeenten moeten in hun omgevingsvisies en omgevingsplannen specifiek aandacht besteden aan het realiseren van een gezonde leefomgeving. Het gaat dan niet alleen om het beperken van bijvoorbeeld luchtverontreiniging en geluidhinder, maar ook om de inrichting van de leefomgeving. Een gezonde leefomgeving nodigt immers uit tot bewegen, andere mensen ontmoeten en is prettig om in te wonen. Milieueffectrapportage biedt de inhoudelijke ondersteuning en onderbouwing om te komen tot een vanuit gezondheidsoogpunt optimale inrichting van de leefomgeving.

Groen en gezondheid in milieueffectrapportage
Groen in of nabij de stedelijke leefomgeving heeft een positieve invloed op de gezondheid van mensen. Wat is het effect van groen op gezondheid? Bestaan er maten voor groen in de leefomgeving? Welke informatie over groen moet er in een milieueffectrapport?

Grondslag van de aanvraag en milieueffectrapportage
Tussen het belang van de initiatiefnemer om zijn project vergund te krijgen en het belang van het bevoegd gezag om zuinig om te gaan met beperkte milieugebruiksruimte bestaat een zekere spanning. In dit spanningsveld voelen vergunningverleners zich vaak gehouden aan de zogenoemde grondslag van de aanvraag. In hoeverre is er ruimte voor het bevoegd gezag om milieuvriendelijkere technieken te verlangen van de aanvrager?

Hoogspanningsnet en magneetveld
Als een netbeheerder het hoogspanningsnet uitbreidt of aanpast, moet hij in een milieueffectrapport beschrijven wat de gevolgen zijn voor de natuur en de leefomgeving. Zo moet hij laten zien waar woningen aanwezig zijn binnen de zone waar het magneetveld door de uitbreiding of aanpassing van het net verhoogd is. De factsheet beschrijft de aard en achtergrond van dat onderzoek.

Hoogwaterbescherming en milieueffectrapportage
Bij dijkversterkingen wordt vaak een m.e.r.-procedure doorlopen. Maar hoe zet je milieueffectrapportage dan het beste in? Wanneer is het handig te starten met de m.e.r-procedure? Wanneer vraag je om advies en zienswijzen? Wat verandert er met de Omgevingswet?

Klimaatadaptatie in milieueffectrapportage voor omgevingsplannen en omgevingsvisies 
Voor omgevingsvisies en omgevingsplannen is het milieueffectrapport een goed instrument om vragen die spelen rond klimaatverandering te beantwoorden. Maar, hoe breng je de kwetsbaarheid van een gebied voor klimaatverandering in beeld? Welke (adaptatie)maatregelen bestaan er en welke effecten hebben die? Welke kansen geven deze maatregelen om de leefomgeving te verbeteren? Hoe ga je om met onzekerheden rond klimaatverandering en klimaateffecten?

Landschap in milieueffectrapporten
Voor veel insprekers is landschap en de kwaliteit van landschap bij projecten en plannen erg belangrijk. In deze factsheet een aanpak om de juiste rol van landschap in milieueffectrapportage te bepalen. 

Naar een regionale energiestrategie (RES) 
Het Klimaatakkoord gaat over het halveren van de CO2-uitstoot in Nederland. Per regio worden de haalbaarheid van dit doel en de ruimtelijke consequenties in een RES verkend. Het resultaat van die verkenning wordt later vastgelegd in omgevingsvisies en omgevingsplannen. Deze factsheet laat zien hoe een milieueffectrapport al bij de verkenning behulpzaam kan zijn. Het vergelijken van keuzes en het tijdig in beeld brengen van de milieugevolgen staan centraal.

Natura 2000, significantie en Passende beoordeling
Natura 2000 is één van de belangrijkste beschermingsregimes voor natuur in Europa en Nederland. Bij het bepalen van effecten op Natura 2000-gebieden is significantie een belangrijk begrip. Wat is Natura 2000? Wat is significantie en Passende beoordeling? Wat zijn mitigerende maatregelen? Wat is de relatie met m.e.r.? 

Participatie en milieueffectrapportage
Hoe zet je participatie in bij milieueffectrapportage? Welke stappen zijn nodig? Hoe werkt de interactie tussen participatie en milieueffectrapportage? Bij de factsheet hoort een infographic die de interactie tussen participatie en milieueffectrapportage in beeld brengt.

Referentiesituatie in m.e.r. voor bestemmingsplannen
Bij bestemmingsplannen is het vaak lastig te bepalen welke elementen bij het voornemen horen en welke bij de referentiesituatie. In deze factsheet: Wat is de referentiesituatie? Waar bestaat de referentiesituatie uit? Waar bestaat het voornemen uit?

Sociale effecten in milieueffectrapportage
Een milieueffectrapport brengt de effecten van een plan of project op de omgeving in beeld voordat de overheid hierover een besluit neemt. Ook sociale effecten op de bevolking, zoals gezondheidseffecten en sociale verdeeldheid kunnen hier onderdeel van uitmaken. In andere landen is het gebruikelijk om deze effecten mee te nemen in een milieu- en sociale-effectenrapport. In Nederland zijn hier de eerste stappen in gezet. Hoe en waarom neem je sociale effecten mee?  

Windparken op land en milieueffectrapportage
Voor visies, plannen en projecten over windenergie worden milieueffectrapporten opgesteld. Hoe vind je de beste locaties voor windturbines? Hoe ga je om met de effecten voor het landschap, de natuur en met de hinder voor omwonenden? En hoe organiseer je de participatie?